Trong thời gian gần đây, tình trạng lừa đảo tuyển dụng online ngày càng gia tăng với nhiều thủ đoạn tinh vi, từ yêu cầu nộp tiền cọc, phí “đào tạo”, đến dẫn dụ người lao động ký vào các hợp đồng giả mạo. Không ít người dân vì thiếu thông tin pháp lý đã trở thành nạn nhân, mất tiền mà không tìm được việc làm. Vậy khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo tuyển dụng, người dân có thể tố giác bằng những cách thức nào để bảo vệ quyền lợi của mình?
Hãy cùng Luật Trường Minh Ngọc tìm hiểu về vấn đề này như sau:
1. Người lao động có phải trả phí cọc tuyển dụng không?
Căn cứ Điều 11 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có quyền trực tiếp tuyển dụng hoặc thông qua tổ chức dịch vụ việc làm và doanh nghiệp cho thuê lại lao động để tuyển dụng theo nhu cầu. Đồng thời, người lao động không phải trả bất kỳ khoản chi phí nào liên quan đến quá trình tuyển dụng.
Vì vậy, người lao động không có nghĩa vụ nộp tiền cọc khi tham gia ứng tuyển. Nếu nhà tuyển dụng yêu cầu thu tiền cọc của người lao động trong quá trình tuyển dụng, hành vi này có thể bị xem là dấu hiệu lừa đảo trong tuyển dụng.
2. Hành vi lừa đảo qua tuyển dụng có thể bị xử lý như thế nào?
Tại Điều 8 Nghị định 12/2022/NĐ-CP có quy định như sau:
Điều 8. Vi phạm về tuyển dụng, quản lý lao động
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động khi có một trong các hành vi sau đây:
a) Không khai trình việc sử dụng lao động theo quy định;
b) Thu tiền của người lao động tham gia tuyển dụng lao động;
c) Không thể hiện, nhập đầy đủ thông tin về người lao động vào sổ quản lý lao động kể từ ngày người lao động bắt đầu làm việc;
d) Không xuất trình sổ quản lý lao động khi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:
a) Phân biệt đối xử trong lao động trừ các hành vi phân biệt đối xử quy định tại điểm d khoản 1 Điều 13, khoản 2 Điều 23, khoản 1 Điều 36 và khoản 2 Điều 37 Nghị định này;
b) Sử dụng lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với nghề, công việc phải sử dụng lao động đã được đào tạo hoặc phải có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia;
c) Không báo cáo tình hình thay đổi về lao động theo quy định;
d) Không lập sổ quản lý lao động hoặc lập sổ quản lý lao động không đúng thời hạn hoặc không đảm bảo các nội dung cơ bản theo quy định pháp luật.
3. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: lôi kéo; dụ dỗ; hứa hẹn; quảng cáo gian dối hoặc thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động hoặc để tuyển dụng người lao động với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
4. Biện pháp khắc phục hậu quả
5. Buộc người sử dụng lao động trả lại cho người lao động khoản tiền đã thu đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 1 Điều này.
.png)
Như vậy, theo quy định trên nhà tuyển dụng có thể bị sử phạt như sau:
- Phạt 1–3 triệu đồng nếu doanh nghiệp thu tiền khi tuyển dụng, không khai báo tình hình sử dụng lao động, không ghi đầy đủ thông tin người lao động hoặc không xuất trình sổ quản lý lao động khi được yêu cầu.
- Phạt 5–10 triệu đồng đối với các hành vi như: phân biệt đối xử trái pháp luật; sử dụng lao động chưa được đào tạo đối với nghề bắt buộc phải có kỹ năng; không báo cáo tình hình biến động lao động; lập sổ quản lý lao động không đúng quy định.
- Phạt 50–75 triệu đồng nếu doanh nghiệp có hành vi lôi kéo, dụ dỗ, quảng cáo gian dối hoặc dùng thủ đoạn để lừa gạt người lao động nhằm bóc lột.
3. Phải làm gì khi phát hiện bị lừa đảo tuyển dụng qua mạng?
Theo Điều 144 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung 2021 có quy định về việc tố giác tội phạm như sau:
1. Tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền.
2. Tin báo về tội phạm là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng.
3. Kiến nghị khởi tố là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiến nghị bằng văn bản và gửi kèm theo chứng cứ, tài liệu liên quan cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền xem xét, xử lý vụ việc có dấu hiệu tội phạm.
4.Tố giác, tin báo về tội phạm có thể bằng lời hoặc bằng văn bản.
Căn cứ khoản 2 Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2021, trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố thuộc về các cơ quan sau:
- Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố;
- Các cơ quan, tổ chức khác cũng có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm theo quy định.
(1).png)
Do đó, khi phát hiện hành vi lừa đảo trong tuyển dụng, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, người lao động tuyệt đối không chuyển bất kỳ khoản “tiền cọc” nào. Thay vào đó, cần làm đơn tố giác và gửi đến Cơ quan điều tra nơi mình cư trú, thường trú hoặc tạm trú.
Bên cạnh việc trình báo trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền, người bị hại còn có thể phản ánh, cung cấp thông tin qua đường dây nóng của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao theo khoản 9 Điều 2 Nghị định 53/2022/NĐ-CP.
Dịch vụ Luật sư tư vấn, Luật sư bào chữa Hình sự của Luật Trường Minh Ngọc
>>> Xem thêm: Hành vi lừa đảo qua mạng có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
>>> Xem thêm: Cho vay nặng lãi online: Khi nào có thể khởi kiện để được bảo vệ pháp luật?
Trên đây là những chia sẻ của Luật Trường Minh Ngọc về vấn đề “Lừa đảo tuyển dụng online: người dân có thể tố giác thế nào?” .Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải là ý kiến tư vấn để giải quyết một vụ việc cụ thể. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào cần được giải đáp, vui lòng liên hệ cho chúng tôi:
Liên hệ qua Hotline:
- Hotline 1: 093 694 1658 (zalo)
- Hotline 2: 0939 593 486 (zalo)
Liên hệ qua Facebook: Luật Trường Minh Ngọc
Liên hệ trực tiếp tại văn phòng: Tầng 3, 68 – 70 Hoàng Diệu, Phường 13, Quận 4, Tp. Hồ Chí Minh
Liên hệ qua email: infotruongminhngoc@gmail.com
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: infotruongminhngoc@gmail.com
