Mua hàng qua mạng gặp hàng giả: Người tiêu dùng có thể kiện không?

Khi mua phải hàng giả qua mạng, người tiêu dùng có quyền và cơ chế pháp lý nào để yêu cầu bồi thường, và họ có thể khởi kiện ra Tòa án hay không?

Hãy cùng Luật Trường Minh Ngọc tìm hiểu về vấn đề này như sau:

1. Quy định của pháp luật về hàng giả:

Căn cứ theo quy định tại khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hàng giả bao gồm:

a) Hàng hóa có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốc bản chất tự nhiên, tên gọi của hàng hóa; hàng hóa không có giá trị sử dụng, công dụng hoặc có giá trị sử dụng, công dụng không đúng so với giá trị sử dụng, công dụng đã công bố hoặc đăng ký;

b) Hàng hóa có ít nhất một trong các chỉ tiêu chất lượng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản hoặc định lượng chất chính tạo nên giá trị sử dụng, công dụng của hàng hóa chỉ đạt mức từ 70% trở xuống so với mức tối thiểu quy định tại quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn chất lượng đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;

c) Thuốc giả theo quy định tại khoản 33 Điều 2 của Luật Dược năm 2016 và dược liệu giả theo quy định tại khoản 34 Điều 2 của Luật Dược năm 2016;

d) Thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật không có hoạt chất; không có đủ loại hoạt chất đã đăng ký; có hoạt chất khác với hoạt chất ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa; có ít nhất một trong các hàm lượng hoạt chất chỉ đạt từ 70% trở xuống so với mức tối thiểu quy định tại quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn chất lượng đã đăng ký, công bố áp dụng;

đ) Hàng hóa có nhãn hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo tên, địa chỉ tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu, phân phối hàng hóa; giả mạo mã số đăng ký lưu hành, mã số công bố, mã số mã vạch của hàng hóa hoặc giả mạo bao bì hàng hóa của tổ chức, cá nhân khác; giả mạo về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa hoặc nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa;

e) Tem, nhãn, bao bì hàng hóa giả.

Như vậy, hàng giả bao gồm những trường hợp phổ biến sau:

• Kém chất lượng nghiêm trọng: Hàng hóa có một chỉ tiêu chất lượng cơ bản chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn công bố.
• Sai lệch công dụng: Hàng hóa không có hoặc có công dụng không đúng so với giá trị đã đăng ký hoặc công bố.
• Giả mạo nguồn gốc: Giả mạo tên, địa chỉ nhà sản xuất/phân phối, hoặc giả mạo về xuất xứ, mã số đăng ký, mã vạch.

2. Trách nhiệm bồi thường khi mua phải hàng giả:

Sự lo lắng của người tiêu dùng rằng "mua online thì biết kêu ai" là có cơ sở, nhưng trên thực tế, hệ thống pháp luật đã thiết lập cơ chế bảo vệ mạnh mẽ.

Người tiêu dùng hoàn toàn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại khi mua phải hàng giả. Quyền này được đảm bảo rõ ràng tại Điều 608 Bộ luật Dân sự 2015:

Cá nhân, pháp nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ mà gây thiệt hại cho người tiêu dùng thì phải bồi thường.

Ngoài ra, tại Luật chất lượng sản phẩm 2007, sửa đổi bổ sung 2025 quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại như sau:

Điều 61. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu phải bồi thường thiệt hại cho tổ chức, cá nhân bán hàng hoặc người tiêu dùng khi hàng hóa gây thiệt hại do lỗi của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu không phù hợp tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 62 của Luật này. Việc bồi thường thiệt hại được thực hiện theo thỏa thuận giữa các bên có liên quan hoặc theo quyết định của toà án hoặc trọng tài.

2. Tổ chức, cá nhân bán hàng phải bồi thường thiệt hại cho người mua, người tiêu dùng trong trường hợp thiệt hại phát sinh do lỗi của tổ chức, cá nhân bán hàng không phù hợp tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng hàng hóa, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 62 của Luật này. Việc bồi thường thiệt hại được thực hiện theo thỏa thuận giữa các bên có liên quan hoặc theo quyết định của toà án hoặc trọng tài.

Cơ chế bồi thường được xác định dựa trên lỗi:

• Lỗi của Nhà sản xuất/Nhà nhập khẩu: Họ phải bồi thường khi hàng hóa không đảm bảo chất lượng.
• Lỗi của Người bán hàng: Họ chịu trách nhiệm nếu thiệt hại phát sinh do lỗi của họ (ví dụ: bảo quản sai cách hoặc bán sản phẩm đã biết là giả).

Như vậy, người tiêu dùng hoàn toàn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại khi mua phải hàng giả. Đặc biệt, trong môi trường thương mại điện tử, người tiêu dùng có quyền khiếu nại trực tiếp với sàn thương mại  hay đơn vị quản lý các gian hàng. Điều này vừa giúp xử lý nhanh chóng (buộc shop bồi thường hoặc bị truất quyền bán), vừa là bước chuẩn bị quan trọng cho các thủ tục pháp lý tiếp theo.

Dịch vụ Luật sư tư vấn, Luật sư bào chữa Hình sự của Luật Trường Minh Ngọc 

>>> Xem thêm:  Hành vi lừa đảo qua mạng có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?.

>>> Xem thêm:  mua bán hàng giả - có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Trên đây là những chia sẻ của Luật Trường Minh Ngọc về vấn đề “Mua hàng qua mạng gặp hàng giả: Người tiêu dùng có thể kiện không?”.Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải là ý kiến tư vấn để giải quyết một vụ việc cụ thể. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào cần được giải đáp, vui lòng liên hệ cho chúng tôi:

Liên hệ qua Hotline:

- Hotline 1: 093 694 1658 (zalo)

- Hotline 2: 0939 593 486 (zalo)

Liên hệ qua Facebook: Luật Trường Minh Ngọc

Liên hệ trực tiếp tại văn phòng: Tầng 3, 68 – 70 Hoàng Diệu, Phường 13, Quận 4, Tp. Hồ Chí Minh

Liên hệ qua email: infotruongminhngoc@gmail.com

*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: infotruongminhngoc@gmail.com