Di chúc của người không biết chữ có được pháp luật công nhận không? Di chúc thừa kế nhà đất cần có những nội dung gì? Khi nào thừa kế đất đai được áp dụng theo pháp luật?
Hãy cùng Luật Trường Minh Ngọc tìm hiểu về vấn đề này như sau:
Di chúc của người không biết chữ có được pháp luật công nhận không?
Bộ luật Dân sự năm 2015 không cấm người không biết chữ lập di chúc. Tuy nhiên, để di chúc có hiệu lực pháp luật, việc lập di chúc phải tuân thủ nghiêm ngặt về hình thức và thủ tục.
Căn cứ theo Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc hợp pháp như sau:
1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.
2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.
Theo quy định tại Khoản 3 Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015, người không biết chữ vẫn có thể lập di chúc hợp pháp, nhưng phải đáp ứng các yêu cầu sau:
- Có người làm chứng lập di chúc thành văn bản;
- Di chúc bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực;
- Trường hợp lập di chúc miệng, phải có ít nhất 02 người làm chứng, ghi chép lại và thực hiện công chứng/chứng thực trong thời hạn luật định.
Như vậy, việc không biết chữ không làm mất quyền lập di chúc, nhưng nếu không tuân thủ đúng hình thức, di chúc rất dễ bị tuyên không hợp pháp khi xảy ra tranh chấp.
Di chúc thừa kế nhà đất cần có những nội dung gì?
Đối với tài sản có giá trị lớn như nhà ở, quyền sử dụng đất, nội dung di chúc cần rõ ràng, đầy đủ để tránh tranh chấp.
Tại Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về nội dung của di chúc như sau:
1. Di chúc gồm các nội dung chủ yếu sau:
a) Ngày, tháng, năm lập di chúc;
b) Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;
c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;
d) Di sản để lại và nơi có di sản.
2. Ngoài các nội dung quy định tại khoản 1 Điều này, di chúc có thể có các nội dung khác.
3. Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc.
Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc hoặc người làm chứng di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa.
Theo đó, di chúc thừa kế nhà đất cần thể hiện rõ:
- Thời điểm lập di chúc;
- Thông tin đầy đủ của người để lại di sản;
- Thông tin người được hưởng thừa kế;
- Mô tả rõ nhà đất, vị trí, hiện trạng tài sản;
- Có thể bổ sung các nội dung khác như điều kiện hưởng di sản, người quản lý di sản…
Việc ghi nhận đầy đủ và rõ ràng nội dung di chúc sẽ giúp hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh sau này.
Khi nào thừa kế đất đai được áp dụng theo quy định pháp luật?
Trong nhiều trường hợp, do không lập di chúc hoặc di chúc không hợp lệ, việc phân chia di sản sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật.
Căn cứ Điều 650 Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định về những trường hợp thừa kế theo pháp luật như sau:
1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:
a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
2. Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản sau đây:
a) Phần di sản không được định đoạt trong di chúc;
b) Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;
c) Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
Tóm lại, thừa kế đất đai theo pháp luật được áp dụng khi:
- Không có di chúc;
- Di chúc bị tuyên vô hiệu;
- Người được chỉ định hưởng thừa kế không còn hoặc không đủ điều kiện hưởng;
- Một phần di sản không được định đoạt trong di chúc.
Dịch vụ Luật sư thừa kế của Luật Trường Minh Ngọc
>>> Xem thêm: Người nhận di sản thừa kế có nghĩa vụ trả nợ vay ngân hàng cho người chết không để lại di chúc hay không?
>>> Xem thêm: Lập di chúc đối với tài sản hình thành trong tương lai được không?
Trên đây là những chia sẻ của Luật Trường Minh Ngọc về vấn đề “Người không biết chữ có lập di chúc hợp pháp được không? Những điều cần biết để tránh tranh chấp thừa kế.”. Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải là ý kiến tư vấn để giải quyết một vụ việc cụ thể. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào cần được giải đáp, vui lòng liên hệ cho chúng tôi:
Liên hệ qua Hotline:
- Hotline 1: 093 694 1658 (zalo)
- Hotline 2: 083 450 9168 (zalo)
Liên hệ qua Facebook: Luật Trường Minh Ngọc - Luật sư của bạn
Liên hệ trực tiếp tại văn phòng: Tầng 3, 68 – 70 Hoàng Diệu, Phường Xóm Chiếu, Tp. Hồ Chí Minh
Liên hệ qua email: infotruongminhngoc@gmail.com
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: infotruongminhngoc@gmail.com