Trong quan hệ dân sự, khi một cá nhân qua đời, quyền và nghĩa vụ tài sản của họ không mặc nhiên chấm dứt mà được chuyển giao cho những người thừa kế. Một câu hỏi pháp lý phổ biến là liệu những người thừa kế có phải gánh vác khoản nợ vay ngân hàng khi người quá cố không để lại di chúc hay không? Điều này làm phát sinh nhiều băn khoăn cho thân nhân và những người được hưởng thừa kế.
Hãy cùng Luật Trường Minh Ngọc tìm hiểu vấn đề này như sau:
.png)
Người nhận di sản thừa kế có nghĩa vụ trả nợ vay ngân hàng cho người chết không để lại di chúc hay không?
Khi một người qua đời, các quyền và nghĩa vụ về tài sản của họ không tự chấm dứt mà được chuyển giao cho những người thừa kế. Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về thời điểm mở thừa kế quy định như sau:
Điều 611. Thời điểm, địa điểm mở thừa kế
1. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật này.
2. Địa điểm mở thừa kế là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản; nếu không xác định được nơi cư trú cuối cùng thì địa điểm mở thừa kế là nơi có toàn bộ di sản hoặc nơi có phần lớn di sản.
Căn cứ theo quy định tại Điều 614 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế như sau:
Điều 614. Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế Kể từ thời điểm mở thừa kế, những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại.
Căn cứ theo quy định tại Điều 615 Bộ luật dân sự 2015 quy định về việc thực hiện nghĩa vụ tài sản do người để lại như sau:
Điều 615. Thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại
1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
2. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.
3. Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
4. Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.
Như vậy, theo quy định trên người thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại. Trong trường hợp không có di chúc, di sản sẽ được chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế quy định tại Điều 651 Bộ Luật dân sự 2015.
Mặc dù trong hợp đồng vay không ghi về nghĩa vụ của người thừa kế, nhưng người được hưởng thừa kế di sản để lại vẫn có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng trong phạm vi di sản thừa kế để lại. Nếu người mất không để lại di chúc thì việc chia di sản thừa kế sẽ được thực hiện theo pháp luật và những người thừa kế theo pháp luật có trách nhiệm trả nợ ngân hàng thay cho người chết.
Thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ và chi phí liên quan đến di sản được quy định ra sao?
.png)
Khi một người qua đời, khoản nợ ngân hàng không phải là nghĩa vụ duy nhất. Căn cứ theo quy định tại Điều 658 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thứ tự ưu tiên thanh toán các nghĩa vụ tài sản và các khoản chi phí liên quan như sau:
Điều 658. Thứ tự ưu tiên thanh toán Các nghĩa vụ tài sản và các khoản chi phí liên quan đến thừa kế được thanh toán theo thứ tự sau đây:
1. Chi phí hợp lý theo tập quán cho việc mai táng.
2. Tiền cấp dưỡng còn thiếu.
3. Chi phí cho việc bảo quản di sản.
4. Tiền trợ cấp cho người sống nương nhờ.
5. Tiền công lao động.
6. Tiền bồi thường thiệt hại.
7. Thuế và các khoản phải nộp khác vào ngân sách nhà nước.
8 Các khoản nợ khác đối với cá nhân, pháp nhân.
9. Tiền phạt.
10. Các chi phí khác.
Như vậy, ngân hàng chỉ được thanh toán nợ sau khi các chi phí từ mục 01 đến mục 07 đã được chi trả đầy đủ từ khối di sản.
Người được hưởng thừa kế có được từ chối quyền nhận di sản để không trả nợ thay không?
Căn cứ theo quy định tại Điều 610 Bộ luật dân sự 2015 quy định về việc từ chối nhận di sản như sau:
Điều 620. Từ chối nhận di sản
1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
3. Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.
Như vậy, người thân có nhận thừa kế di sản của người chết thì phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ mà người chết đã vay. Việc từ chối nhận di sản chỉ cần thực hiện trước thời điểm phân chia di sản. Nếu như việc từ chối nhận di sản thừa kế nhằm mục đích trốn tránh nghĩa thực hiện nghĩa vụ tài sản thì dù có tiến hành từ chối nhận di sản thừa kế trước khi phân chia di sản thì vẫn vi phạm quy định pháp luật.
Ngoài ra, việc từ chối nhận di sản thừa kế phải bắt buộc được lập thành văn bản và gửi đến các đồng thừa kế, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản.
Thời hiệu để ngân hàng yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ trả nợ là bao lâu?
Căn cứ theo quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về thời hiệu thừa kế như sau:
Điều 623. Thời hiệu thừa kế
1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:
a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;
b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.
2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.
3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Như vậy, thời hiệu để ngân hàng yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ trả nợ là 03 năm kể từ thười điểm mở thừa kế. Nếu quá thời hạn này mà ngân hàng không đưa ra yêu cầu, quyền khởi kiện có thể bị hạn chế theo quy định của pháp luật về thời hiệu.
Dịch vụ Luật sư giải quyết tranh chấp thừa kế Luật Trường Minh Ngọc
=> XEM THÊM: THỪA KẾ THẾ VỊ TRONG TRƯỜNG HỢP CHA, MẸ KHÔNG ĐƯỢC HƯỞNG THỪA KẾ
=> XEM THÊM: LẬP DI CHÚC ĐỐI VỚI TÀI SẢN HÌNH THÀNH TRONG TƯƠNG LAI ĐƯỢC KHÔNG?
Trên đây là những chia sẻ của Luật Trường Minh Ngọc về vấn đề NGƯỜI NHẬN DI SẢN THỪA KẾ CÓ NGHĨA VỤ TRẢ NỢ VAY NGÂN HÀNG CHO NGƯỜI CHẾT KHÔNG ĐỂ LẠI DI CHÚC HAY KHÔNG?. Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải là ý kiến tư vấn để giải quyết một vụ việc cụ thể. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào cần được giải đáp, vui lòng liên hệ cho chúng tôi:
Liên hệ qua Hotline:
- Hotline 1: 093 694 1658 (zalo)
- Hotline 2: 0939 593 486 (zalo)
Liên hệ qua Facebook: Luật Trường Minh Ngọc - Luật sư của bạn
Liên hệ trực tiếp tại văn phòng: Tầng 3, 68 – 70 Hoàng Diệu, Phường 13, Quận 4, Tp. Hồ Chí Minh
Liên hệ qua email: infotruongminhngoc@gmail.com
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: infotruongminhngoc@gmail.com
